De foto’s volgen nog.

Startdeeg
- 100 g tarwemeel (liever meel dan bloem: uit bloem zijn al veel deeltjes gezeefd waardoor bloem vooral geschikt is om witbrood van te bakken…)
- 65 ml water
- 3 g verse gist, of 1,5 g droge gist
- 2 g zout

Meng de ingredienten door elkaar. Laat het 60-120 minuten rusten bij kamertemperatuur. Daarna 48 uur in de koelkast leggen.

Deeg:
- startdeeg
- 500 g tarwemeel
- 340 g lauw water (het schijnt dat je bij brood bakken water ook in grammen moet afmeten)
- 15 g verse gist of 7,5 g droge gist
- 12 g zout

Meng het meel, water en de gist door het “startdeeg”. Kneed er pas na een tijdje het zout doorheen: als je direct het zout toevoegt, doet dat de rijzende werking van het gist teniet. Laat het deeg 75-90 minuten rusten.
Kneed het deeg dan een tijdje flink door. Vorm het dan tot een brood en laat het daarna (op een stuk bakpapier) 25 minuten onder een vochtige theedoek rusten. Snijd er dan met het scherpste mes dat je hebt 2-4 inkepingen in (zo’n inkeping heet een coup de lame). Dat mag aardig diep, als de dikte van je deeg het toelaat dan mag dat gerust 4 cm. Ik heb de schaar gepakt maar door mijn platte deeg hield het op na 1 cm diepte. Als je een onscherp mes gebruikt, zoals ik aanvankelijk probeerde, trek je het deeg aan puin in plaats van er een super strakke snee in te zetten.

Als je een ovensteen hebt, verwarm de oven dan met steen en al voor op 220 graden. Til het brood met papier en al op de ovensteen of bakplaat. Bak het brood 20 minuten. Verlaag de temperatuur daarna tot 180 graden, zet de deur van de oven op een kiertje (steek er een houten lepel tussen) en bak hem nog 30 minuten. Eerlijk gezegd lees ik dat van die deur op een kier nu pas, dus dat heb ik dan ook niet gedaan.

En wat vonden we ervan?
Als je ‘s ochtends om 9 uur met vers, warm brood wilt ontbijten, houdt dat in dat je ongeveer kwart over 6 eruit moet om het deeg te maken, zodat het om iets voor 8 de oven in kan. Is dat relaxt? Nee, niet als je op je zondagochtend een klein beetje uit wilt slapen. Maar! de geur van vers brood maakt heel veel goed! En hoe smaakt het? Naar meer. Want: warm, geurig en dampend vers brood, een lekkere laag roomboter en een fijne laag frambozenjam erop, en je eet het hele brood zo op. Er valt ook een rustiekere invalshoek te kiezen: het smaakt naar brood uit Zwitserland, van dat knapperige witte, ronde brood. Dus als je je tanden in de krakende korst zet en eens diep de geur opsnuift, dan is het niet zo heel moeilijk om je in Zwitserland te wanen. Een lekkere laag (Zwitserse) kaas op zo’n verse, dikke, zelfgesneden plak brood helpt ook. Vergeleken met het no-knead-bread was dit natuurlijk wel bewerkelijker, de binnenkant van het brood compacter (het brood in de pan had flink wat luchtige gaten) en had het een iets taaiere korst.

Een zelfgebakken brood kun je niet eindeloos lang bewaren. De ervaring met het no-knead-bread leert dat het de volgende dag al niet meer zo krakend is. Dus aan het einde van de dag is het schitterend om met (knoflook)olie en zout bij een wijntje te snaaien, en de volgende dag valt het ook prima te roosteren. En dan dus wel dik met roomboter en jam beleggen.

Wil je meer uitleg dan deze bondige samenvatting? Zie website hoedoe.nl voor een fijne stap-voor-stap uitleg.

Bereidingswijze en ingrediënten
Het deeg is niet zozeer deeg alswel smeuïge amandelpuree die je wat laat uitdrogen. Op 100 gram amandelen gaat 250 gram suiker. Dit samen in de foodprocessor aan gruis malen en het binden met nét genoeg eiwit dat je het idee hebt de massa middels een spuitzak te kunnen spuiten. Doe dat dan vervolgens en spuit kleine rondjes. Met voorgenoemde hoeveelheden heb ik een hele bakplaat vol gekregen. Bestuif alles met poedersuiker en laat het dan 12 uur drogen. Mijn koekjes zien er zo bruin uit omdat ik amandelen met het velletje er nog om heb gebruikt.

Ik had nog botercreme in de vriezer. Wat ik Rudolph zag doen was een hoeveelheid boter met poedersuiker mengen, maar daarvan weet ik de hoeveelheden niet. Ook deed hij er een scheutje grappa door. Het kan ook met rum. In beiden had ik niet zoveel trek, dus ik houd het alleen bij de botercreme. Verwarm de oven tot 220 graden. Plaats dan de koekjes 4 minuten in de oven totdat ze nét bruin zijn. (Ja, en hier ben ik met mijn bruine amandelen dus in het nadeel.) Blijf er het liefst even bij staan dus. Haal ze dan uit de oven en laat ze afkoelen. Spuit op een vel bakpapier een zelfde soort rondjes met de botercreme als dat je met het amandeldeeg gedaan hebt. Plaats dan de koekjes óp de toefjes botercreme (niet té hard drukken) en laat het geheel even opstijven in de vriezer zodat je het geheel van het bakpapier kunt halen zonder gelijk de boel kapot te maken. Laat in een kom chocolade smelten. Zodra de boter hard is, haal je voorzichtig de koekjes-met-botercreme van het bakpapier en doop je het in de gesmolten chocolade zodat de botercreme niet meer zichtbaar is. Plaats het dan weer op bakpapier en laat de chocolade hard worden.

Als je landt op vliegveld Arlanda neem dan de trein naar het centrum. Voor ca. 50 euro per persoon heb je een retourtje met de Arlanda Airport Express. In 20 minuten sta je in het centrum. Nog een absolute aanrader voor transport is een fiets. Bij het Zweedse VVV (schuin tegenover het treinstation) kun je voor ca. 35 euro voor 2 personen een kaart aanschaffen waarmee je drie dagen lang onbeperkt de speciale fietsen uit de stalling kunt halen. Erg welkom na reeds één dag lopen

Mocht je op zoek zijn naar nieuwe handschoenen, maar zelfs als je dat niet bent, breng dan vooral een bezoek aan handschoenenzaak Hestra, Norrlandsgatan 12. In dit zaakje zijn haast alle wanden bekleed met lades vol handschoenen. Voor ieder wat wils: dun, dik, leer, synthetisch, klassiek eenvoudig of bewerkt, in alle kleuren die je maar kunt bedenken.

Restaurant B.A.R. Hier heb je de mogelijkheid om allerlei vissoorten en schaaldieren te proeven. Bestel een menu of loop langs de vitrine om je hoofdgerecht aan te wijzen. Reserveren is een must want net als veel andere restaurants in Stockholm zit het ook hier in het weekend bomvol. Het publiek zijn hippe yuppen die rijkelijk champagne bestellen.

Het Vasamuseum. Gezonken in 1628, in 1961 weer uit het water herrezen en dit jaar vieren ze het jubileum van 50 jaar op het droge. Het dramatische verhaal rond die glorieuze oorlogsschip kent geen gelijke: het zonk al na 1300 meter! In de jaren ’60 is het weer uit de klei getrokken en het prachtige gerestaureerde resultaat kun je van dichtbij bekijken. Het museum biedt je een kijkje in het restauratieproces, stelt een deel van de inhoud van het schip ten toon (de zeilen, na 300 jaar in het water te hebben gelegen: de zeílen!), geeft sfeerimpressies en overlaadt je met heldere achtergrondinformatie. Erg indrukwekkend en absoluut waar voor je geld. Yar!

En tot slot: geen stedentrip zonder koffie te drinken. Drink je koffie bij Wayne’s Coffee. Ze serveren er een heerlijk grote bak leut in een joekel van een mok. Met zo’n caffe late zit je wel een half uur gebeiteld!

Geïnspireerd? Zie ook Parijs in 4 dagen.

Uit de oven
Ik denk het meest gangbaar en de veiligste optie. Combineer het vooral ook met andere groenten, bij voorkeur aardappel maar ook (winter)wortel, ui, knoflook of spruitjes. Snijd alles in hapklare stukken en kook ze eventueel een paar minuten voor. Dan alles in een ovenschaal, olijfolie, zout en rozemarijn erover, en drie kwartier later zijn je groenten klaar.

Aardappel, pastinaak (die lichte stukken groente) en wortel uit de oven

Resultaat?
Pastinaak. Uit de oven. Persoonlijk vind ik het wel lekker als groenten die wat drogere, knapperige buitenkant hebben. Maar de binnenkant liegt er niet om: pastinaak! Dus zorg dat je er het nodige zout over strooit zodat de smaak wat wordt opgehaald.

Met tagliatelle
Zo had ik het een paar jaar geleden ook klaargemaakt, volgens recept van Jamie O. Er stond me niks van bij dus heb ik het nu wéér gemaakt. Dat gaat als volgt: je snijdt de pastinaak in blokjes en kookt die even voor. Je bakt pancetta uit, snijdt die in reepjes, en kookt ondertussen wat tagliatelle. Frut er nog wat takjes rozemarijn overheen, en klaar ben je.

Tagliatelle met pancetta en pastinaak

Resultaat?
Als je het recept van Jamie tot op de letter nauwkeurig volgt, dan eindig je naar mijn smaak met teveel pastinaak. Apart, want het ene moment lijken ze weinig smaak te hebben, het volgende moment, in een gerecht als deze, steken ze gewoon scherp af tegen de zachte, matte smaak van de tagliatelle. Eén blokje per vork tagliatelle en je hebt een goede verhouding te pakken. Best lekker1

Maak er soep van
Volgens het recept mocht de soep best wat structuur hebben. Dus ik ben eropaf gegaan met de staafmixer en heb het gepureerd tot het de consistentie van een babyhapje had. Ik heb meerdere malen wat water toegevoegd, maar ik kreeg het hoe dan ook niet zijdeachtig.

Pastinaaksoep met sjalotjes

Resultaat?
Ook hier staat er maar deze ene smaak centraal. Daarom serveerde ik het volgens recept met gekaramelliseerde sjalotjes. Dat was dan ook gelijk het hoogtepunt.

Eindoordeel: de pastinaak
Een 7. Het is een prachtige groente om te zien, dat staat vast, en ook de geur is veelbelovend: een zweem van winterwortels met nét iets extra’s. Alleen maakt de smaak dat niet helemaal waar en heeft het in mijn ogen altijd iets extra’s nodig om er wat extra jeux aan te geven. Maar mocht je nou juist van pure, eenvoudige smaken houden, dán is de pastinaak natuurlijk zeker jouw groente. En hoe dan ook een dikke zoen voor mijn vader, die ze liefdevol in zijn groententuin heeft geteeld.

En zo kwam ik terecht op de site van kokkin Cheukan. Daar vond ik naast een recept voor de soep ook een heel aantrekkelijk recept voor kip met cashewnoten. Diezelfde middag ben ik nog naar de toko gefietst om alles in huis te halen. De recepten vind je op haar site, mijn versie en wat ik ervan vond, vind je hier.

Bereidingswijze:

Links: de ingrediënten voor de bouillon, met als basis een bouillonblokje. Rechts: de bouillon aan de kook brengen.

Links: de overige ingrediënten er bij in doen. Rechts: de garnalen toevoegen en klaar is Kees!

En wat vonden we er van?
Het eerste wat me al opviel tijdens het proeven van de bouillon was de eneurme pit die erin zit! En dat terwijl ik maar de halve benodigde hoeveelheid erin had gedaan. Het was te doen maar volgende keer gebruik ik beslist minder. Kan misschien ook zijn omdat er al “hitte” in het bouillonblokje zat verwerkt. Maar zodra je de schok een beetje te boven bent dan proef je hoe ontzettend lekker deze soep is. Onvoorstelbaar dat je met zo weinig ingrediënten zoiets lekkers kunt maken. De garnalen waren precies goed en passen perfect in het plaatje. Heerlijk, binnenkort ga ik ‘m aan gasten voorzetten!

Dan de kip met cashewnoten. Het recept bevatte aanwijzingen voor de te bereiden kip, saus en de rijst, maar niet voor groenten erbij. Met peultjes kun je doorgaans niet fout zitten dus die heb ik er de laatste paar minuten bij door gedaan. Worked perfect!

En wat vonden we ervan?
Ongelofelijk lekker! Of het komt door de oestersaus, de vissaus, de cashewnoten, of gewoon alledrie: het was verrukkelijk! Ook dit gerecht was weer ontzettend gemakkelijk te maken en bovendien snel! Die gaat dus zeker terugkomen op tafel.

Mijn vorige muffinexperiment was qua smaak geslaagd, alleen qua vorm niet echt. Deze keer had ik daarom nóg meer aandacht voor zo min mogelijk in het beslag roeren.

Het pompoenvlees probeerde ik eerst nog zacht te krijgen in de oven maar na een uur was ik geen steek verder dus dat heb ik 3 minuten in de magnetron gekieperd. Ze waren precies zoet genoeg, precies gekruid genoeg met koekkruiden, en precies sponzig genoeg. Aanrader!

Het originele recept staat in “1 beslag, 100 muffins“, van Susanna Tee. (Met zo’n naam kan dat ook niet verkeerd gaan.)

Mr. Suas said that these disappointing recipes were too wet. “Water doesn’t give you any flavor or structure, so enough to hold the flour together is enough,” he told me. “Any more and you don’t get bread, you get thick blini. Or bread pudding without the eggs.” He recommended choosing recipes under 75 percent hydration: a weight of water that is 75 percent or less the weight of the flour. (A calculator is handy for understanding baking.) His favorite hydration for a workable dough that produces a well-aerated, crusty loaf is 68 percent. (Uit de column “The Curious Cook“, NY Times)

Wat hier dus staat is dat hoe natter het deeg is, hoe platter het brood wordt omdat water niet bijdraagt aan het geven van structuur aan het brood. Een ideale verhouding is dat je hoeveelheid water minder dan 75% van het gewicht van het meel bedraagt. De vorige keer had ik (385 ml (gram) water : 475 gram bloem) x 100 = 81%. Dat verklaart al een boel. Deze keer heb ik dat dus anders aangepakt. Omdat ik met 320 ml het meel onmogelijk in één geheel kon omtoveren, eindigde ik alsnog met 475 gram bloem en 360 ml water. Maar met deze 75% moet het allicht beter gaan dan de vorige..!

Andere tips uit bovenstaande column:
- neem een recept waarbij het deeg niet te snel hoeft te rijzen: een langere “rijstijd” komt de kwaliteit ten goede. Dat komt omdat je dan met minder gist toekunt en dat is fijn omdat je gebruik van veel gist terugproeft als een bittere smaak van het brood.
- houd voor zout 2% van het gewicht van het meel aan
- een langwerpig brood zal luchtiger worden dan een groot, rond brood

Eigen overige aanpassingen: ik heb het deeg zaterdag 10.30 gemaakt, dus het zou (+18 uur) zondag om half 7 verder bewerkt moeten worden. Omdat het ‘s nachts in de huiskamer natuurlijk afkoelt heb ik de kom bovenop een hete kruik in de piepschuimkist gezet zodat ik de volgende dag niet voor verrassingen zou komen te staan.

Nog iets over gist. Aldus de King Arthur Flour Baker’s Companion: instant yeast begint sneller te werken dan droge gist, hoewel droge gist in de loop van enkele uren hetzelfde effect bereikt. Volgens thefreshloaf.com: Instant yeast is a little more potent than active dry yeast and can be mixed in with your dry ingredients directly. I generally find it easier to work with. Active dry yeast works just as well as instant yeast, but requires being activated in a little bit of warm water before being added to the rest of the ingredients. Failure to properly activate it will result in your loaf not rising adequately.