Mijn co-schap psychiatrie staat in het teken van schizofrenie. Schizofrenie is een best vaak (1:100) voorkomende ziekte waarbij mensen onder andere last hebben van psychoses. Even technisch:
Een psychose wordt gekenmerkt door wanen, verwardheid, objectief onjuiste gedachten, die niet voor correctie vatbaar zijn doch heel authentiek van de patiënt zelf zijn (stoornissen in 'reality testing') en/of waarnemingsstoornissen (hallucinaties). Wanen, hallucinaties en verwardheid worden ook wel positieve symptomen genoemd. Een psychose kan samenhangen met gebruik van drugs of met verschillende psychiatrische ziektebeelden, als een manisch-depressieve aandoening of schizofrenie. Na of tussen psychotische perioden staan soms de negatieve symptomen op de voorgrond, zoals verlies van energie en weinig belangstelling voor sociale contacten, werk of hobby's. Er is veel variatie in onder andere de (de ernst van) positieve en negatieve symptomen en in de duur van de symptomen (permanent, recidiverend).(Bron: Farmacotherapeutisch Kompas)
Bij wanen kun je dan denken aan zoiets als het idee hebben dat buitenaardse wezens via jou communiceren met als doel de wereld te redden, of het idee dat iedereen je probeert te vergiftigen. In geval van hallucinaties kun je bijvoorbeeld denken aan stemmen die opdrachten geven aan een patiënt, tot aan opdrachten tot zelfmoord toe. Dat is natuurlijk ontzettend beangstigend! Mensen kunnen in allerlei problemen raken: binnen het gezin, problemen op het werk, schulden of een hardnekkige verslaving. Medicijnen, antipsychotica, kunnen de psychoses verminderen of laten verdwijnen, met name de positieve symptomen. "Positief" houdt hier als het ware in dat het symptomen zijn die extra, bovenop normaal gedrag komen, zoals het horen van stemmen, terwijl negatieve symptomen te maken hebben met normaal gedrag dat op sommige punten afneemt, zoals sociale terugtrekking. Antipsychotica kunnen dus heel goed werken maar kunnen ook flinke bijwerkingen hebben die op de lange termijn de therapietrouw in gevaar kunnen brengen: als het goed gaat, waarom moet je dan medicijnen slikken waarvan je hinderlijke bijwerkingen hebt?
In dit co-schap ga ik mee op huisbezoeken, zie ik patiënten op de polikliniek en focus ik me ook een beetje op de medische kant van het verhaal zoals hoe je iemand psychiatrisch onderzoek, het gebruik van medicatie en de effecten daarvan op het ontwikkelen van bijvoorbeeld diabetes. Kortom, het is weliswaar een hele omschakeling na een jaar lang met puur lichamelijke ziekten om te hebben gegaan, maar er valt dit co-schap genoeg te leren!
Meer weten? Zie de website van de vereniging van familieleden en betrokkenen van mensen met schizofrenie of een psychose, Ypsilon.
